1. Eglwys Beuno Sant - Trefdraeth

Unusual Crucifix

Cyflwyniad

Pe baech yn cynnal cystadleuaeth  i gynllunio’r  'eglwys wledig'  glasurol byddai  Beuno Sant Trefdraeth yn ennill o filltir wledig.

Wrth ddynesu ati ar hyd  ffordd wledig dawel  o bentref Bethel  rydych yn cyrraedd mewn maes parcio  eang.  Ar ddiwrnod heulog  yr olygfa gyntaf  yw mynwent gysglyd,  gyda thŵr y gloch  a’r to yn sbecian  drwy  eu hymyl o goed,  gyda chefnlen  ddramatig  Eryri  y tu ôl.  Y tu mewn byddwch yn dod o hyd i eglwys gyda chymesuredd  hardd,  yn cael ei goleuo’n naturiol ysblennydd  gyda llawer i’w weld, ac nid ychydig o hanes.

Ymweliad

Stained GlassYchwanegwyd at yr eglwys a welwn heddiw,  a adeiladwyd yn y  13eg ganrif  yn y  14eg a’r 15fed ac aeth drwy atgyfeirio ac adferiad helaeth   yn y 19eg
Mae ganddi ffenestri  o’r 14eg a’r  15fed  ganrif,  yn ogystal â gwydr lliw mwy cyfoes,  yn cynnwys  golygfa o’r croeshoeliad  gan Charles Eames Kemp o 1907.

Ceir mynediad i’r fynwent  drwy giât  ychydig o ffordd  i lawr lôn  i’r dde  fel yr ydych yn dynesu  o’r maes parcio. Mae’r daith gerdded drwy’r porth bwaog  i’r fynwent  ei hun yn teimlo bron yn theatraidd fel y mae’r eglwys ryfeddol o gymesur yn dod i’r golwg  ymhlith ei heiddew a’i chofadeiliau o amgylch.  Mae popeth, o’i tho teils trawiadol, hyd at ei phorth, at y cwt clychau o’r 14eg ganrif  yn  burion. '.

Fel yr ydych yn mynd drwy’r porth  cymerwch funud i edrych  ar y coflechi o bob tu i’r drws.  Mae’r rhain yn manylu ar  y rhoddion  a dalodd am ei hadeiladu  yn 1761.  Mae’r drws yn siglo’n agored  i ddatgelu’n uniongyrchol  o’ch blaen  y bedyddfaen gwych o’r  12fed ganrif  (gyda llaw,  cymerwch olwg ar  y fecaniaeth glo  ddyfeisgar  ar gefn y drws!). Mae’r bedyddfaen wedi ei gerfio gyda phatrymau clymwaith celtaidd ardderchog ac ar ei ben ceir gorchudd o farrau haearn sylweddol.  Mae gorchudd cynharach dyddiedig 1714 yn cael ei arddangos  o dan y gwydr lliw i’r chwith i chi.

Knotwork panel

O droi i’r dde mae gennych yr olygfa  ar hyd corff yr Eglwys tuag at yr allor,  gyda’r defnydd gofalus o  oleuni naturiol gan ei hadeiladwyr  yn rhoi awyrgylch heddychlon iawn.  Mae i’r Gangell nenfwd lliwgar a dramatig iawn uwchben golygfa wydr lliw ardderchog o’r croeshoeliad ac allor wedi ei addurno  gyda llestri sgleiniog gwych.


O’r 18fed ganrif y daw rhilen y cymun megis bwrdd y cymun ei hun sydd wedi ei nodi a’i ddyddio.  Mae’n werth treulio peth amser yn edmygu coed y to sy’n edrych yn aruthrol o hen ac i fod yn onest,  mae’n werth  dim ond sefyll  a chymryd i mewn  y defnydd meistrolgar o waliau gwyn a goleuni naturiol,  eglwys wirioneddol hardd. Man tawel.  Pan fyddwch yn gadael,  cymerwch eiliad i aros wrth yr esgynfaen  y tu allan i’r giât ac edrychwch yn ôl dros y wal  tuiag at yr eglwys. Mwynhewch yr olygfa!


Golygfeydd o Tefdraeth, cliciwch ar gyfer y darlun mwy

The Church from the Outside The Nave and Chancel Stained Glass Window

Door Lock

Crist y Brenin


Lleoliad

map

NGR: SH 408 704: Trowch i’r chwith oddi ar y B4422 fel yr ewch i mewn i bentref  Bethel o Langefni. Mae’r arwyddbost yn union wedi i chi fynd i mewn i’r man 30 milltir yr awr.  Mae maes parcio ar gael  wrth yr eglwys.

Mynediad:  Mae’r agoriad ar gael gan y warden  sy’n byw ger Bethel.
      Mynediad cadair olwyn: Hawdd, er y dylid cymryd gofal gyda’r giât i’r fynwent a chyda’r drws  gan ei fod yn eithaf trwm.
      Amserau Gwasanaeth:  Mae rhestr wedi ei gosod ar y giât i’r fynwent.
      Amwynderau Lleol: Mae gan Fethel siop bentref wedi ei stocio’n dda iawn ac mae gan Dŷ Bwyta  Glantraeth enw da iawn.

Tra byddwch yn yr ardal

bryn celli dduFferm weithio yw Parc Gwledig Henblas  sy’n croesawu ymwelwyr.  Mae’n croesawu  crefftwyr traddodiadol   yn ogystal â gadael i chi  gael yn agos at yr anifeiliaid.
Nant y Pandy -  mae Nant y Pandy (‘Y Dingle')
llanddwyn island yn Llangefni gerllaw  yn gyfuniad o daith gerdded goetir a llwybr cerfluniau  gyda’i lwybrau coed  yn dilyn y Cefni  drwy goetir aeddfed,  gyda cherfluniau coed trawiadol ar hyd y ffordd.

Yn ymweld?  Gellwch lawrlwytho’r dudalen hon fel ffeil  .pdf  brintiadwy YMA (147 Kb)

Arosfan nesaf ar y llwybr >>>
Rhif 2: Crist y Brenin

Gyda rhybudd ymlaen llaw mae modd y bydd yn bosibl  trefnu i eglwysi  fod ar agor i ymwelwyr  a threfnu tywyswyr ar gyfer partïon.

Gellir trefnu lluniaeth hefyd ar gyfer partïon.

Ar gyfer eglwysi 1-4, galwch 01407 840190 ~ Ar gyfer eglwysi s 5-9, galwch 01407 810412 neu 810448 neu ebostiwch YMA

 
 

-Byddai’r Cylch Celtaidd yn hoffi diolch i: -

Medrwn Mon EU logo Welsh Assembly Government

Malltraeth
Ymlaen

Ymddiriedolaeth Elusennol
Ynys Mon
Isle of Anglesey Charitable Trust